Wanneer we de natuurlijke vijanden van de Aziatische hoornaar overlopen, dan komen we steevast op dit rijtje: De wespendief, diatomeeën, koolmezen en sporen (Beauveria Bassiana)
1. De wespendief (Pernis Apivorus)
De wespendief heeft een grote voorkeur voor wespen en vooral wespennesten. Met de ongelooflijk stevige klauwen graven ze gewoonweg de wespennesten open en eten ze keurig het broed met de proteïnerijke larven op of brengen ze die naar het nest van de jongen. Al jaren onderzoeken wetenschappers of de wespendief zou overstappen op een dieet van Aziatische hoornaars en het antwoord is duidelijk: “Ja”. De wespendief eet Aziatische hoornaar werksters en eet ook de nesten met larven leeg. JA Martin-Avila et al. stelden in Spanje vast dat de aanwezigheid van werksters van de Aziatische hoornaar significant daalde als er nesten van de wespendief in de geburen waren (Martin-Avila, Diaz-Aranda, Manuel, & Salvador, 2025). Link hier.
Vanop een uitkijkpost volgen ze een voorbijvliegende Aziatische hoornaar over een lange afstand naar het nest, waar het aldaar toeslaat.
Alleen jammer dat op het moment dat de secundaire nesten groot worden, dat de wespendief terug naar het zuiden migreert. Dit is ook hier. In juli en augustus vertrekt deze trekvogel naar Afrika en blijft die dus niet hangen om mee onze secundaire nesten te zoeken en op te eten. Helaas komt de mooie vogel hier trouwens niet veel voor. Bekijk de wespendief of Pernis Apivorus op waarnemingen.be of waarneming.nl.
2. Diatomeeënaarde doodt een heel nest in een paar uur.
Wie had ooit gedacht dat een ééncellige alg met een exoskelet van siliciumdioxide zowat de belangrijkste doder van de nesten van de Aziatische hoornaar zou worden. Diatomeeënaarde is een ultrafijn natuurlijk poeder dat we gebruiken als een mechanisch insecticide in de strijd tegen de Aziatische hoornaar en andere insecten.
De structuur is heel scherp en schurend en dit beschadigt de waslaag en het pantser van het insect. Bovendien heeft het een heel sterk uitdrogend effect op de hoornaars én blijkt het de articulaties of gewrichtjes en de tracheeën (of ademhalingsstelsel) zo snel te beschadigen dat ze snel niet meer kunnen vliegen. We zien ze dan ook gewoon recht naar beneden uit het nest vallen.
Diatomeeënaarde is dus zeker natuurlijke vijand nummer 1, maar met natuurlijk de grote maar dat we dat poeder eerst in dat nest moeten krijgen.
3. De Koolmees lust wel een Aziatische hoornaar
Ja, hoor, onze eigen koolmees kan een heel nest slopen! Verschillende waarnemingen maken duidelijk dat de koolmees graag af en toe een werkster meepikt, maar het vooral gemunt heeft op secundaire nesten die op het einde van het seizoen aan het uitlopen zijn of nesten die net verdelgd zijn.
Foto's: Lode Rubberecht
De koolmees heeft ons al verbaasd met dat die een hele eikenprocessierups kolonie in een eikenboom kan verorberen, maar wanneer de nesten van de Aziatische hoornaar in augustus en september op hun grootst zijn, dan zien we de koolmees wijselijk niet verschijnen.
De koolmees zal regelmatig een werkster meepikken en op het einde van het seizoen zal een overblijvend nest verder worden gesloopt om de laatste koninginnenlarven te verorberen, maar veel impact op de populatie van de Aziatische hoornaars zal het niet hebben. Hiernaast een screenshot van een filmpje op de wildcam, waarbij een mees met veel gescheur de Aziatische hoornaar verorbert.
4. De schimmel Beauveria Bassiana CNCM I-5254
Een specifieke stam van een entomopathogene schimmel (Beauveria Bassiana CNCM I-5254), is in Bretagne is geïsoleerd uit een koningin van een Aziatische hoornaar die met deze stam is geïnfecteerd. Deze stam heeft aangetoond dat hij in staat is de Aziatische hoornaar effectief te infecteren en te doden, zonder dat dit ten koste gaat van niet-doelsoorten zoals andere insecten of organismen.
Laboratoriumtests hebben een hoog sterftecijfer bevestigd (tot 80%) in minder dan 6 dagen, met name via directe besmetting of door contact. Deze doorbraak opent de weg naar een gerichte, veelbelovende en ecologisch verantwoorde biologische bestrijdingsstrategie tegen deze invasieve soort.
Let op: De studies hebben nog niet geleid tot een vergunning voor het in de handel brengen van dit middel. Begin dus ook niet zelf met andere stammen (die je wel kan krijgen voor andere plagen te bestrijden).
Blijkbaar onderzoeken ze (ook) of deze schimmel kan werken als een biologisch paard van Troje, waarbij Aziatische hoornaars worden gelokt en gevangen en dan worden er sporen op het cuticula geplakt. De hoornaar neemt deze sporen dan mee naar het nest waar het de andere moet besmetten.
2 Goede bronnen in het Frans: Allons Frelons en meer algemeen Triple Performance
Conclusie:
Natuurlijke vijanden van de Aziatische hoornaar die ervoor zal zorgen dat deze invasieve exoot wordt teruggedrongen, hebben we voorlopig nog niet. Dus voorlopig blijven bestrijden!
Lees verder:
- Wat zijn de beste lokvallen om Aziatische hoornaars te vangen?
- Welk is de beste lokstof om Aziatische hoornaars te lokken?
foto credit van de wespendief coverfoto: Wanling Tang, National Geographic
bron wespendief: Martin-Avila, J., Diaz-Aranda, L. M., Manuel, F.-P. J., & Salvador, R. (2025). The European honey buzzard (Pernis apivorus) as an ally for the control of the invasive yellow-legged hornet (Vespa velutina nigrithorax). Pest Management Science. doi:10.1002/ps.8622, https://doi.org/10.1002/ps.8622