Hoe effectief Aziatische hoornaars springtrappen

Springtrapping van Aziatische hoornaars is bijzonder effectief als de selectieve lokvallen in een raster worden gezet.

Jouw gemeente in een raster 300 x 300

Een enkele lokval in jouw tuin kan misschien leuk zijn, maar op populatie niveau haalt het echt weinig uit. Je moet je gemeente omtoveren tot een waar fijnmazig mijnenveld voor die koninginnen van de Aziatische hoornaar die koortsachtig op zoek zijn naar een plaats om een embryonest te stichten of die volop op zoek zijn naar eten in de geburen van hun nestje.

Dus neem een kaart van je wijk, gehucht of gemeente. Deel je gemeente op in vakje van 300 op 300 meter en zorg ervoor dat er 2 lokvallen staan in elk vakje. Roep nu je buren en de burgers van je gemeente op om elk vakje te vullen met 2 vrijwilligers. Op plaatsen waar bedrijven staan, kunnen die bedrijven zelf opgeroepen worden om een lokval te financieren of sponsoren én natuurlijk te plaatsen. Op sommige plaatsen woont niemand (natuurgebieden, parken, landbouwgronden, openbare gronden,…) en zullen we creatief moeten zijn om omwonenden of vrijwilligers te vinden die deze vakjes gaan ‘bevallen’.

Dagelijkse controle en rapportering

Ik kan het niet genoeg benadrukken, maar als je koninginnen van de Aziatische hoornaar wil springtrappen, dan is het van groot belang dat je alleen Aziatische hoornaars vangt, en geen andere. Het kan onschuldig lijken, maar het afvangen van een vlieg, hommeltje of wesp in de lente heeft een desastreus effect op de biodiversiteit. Dit zijn immers meestal koninginnen die zelf nog een nest moeten stichten en die zelf een belangrijke voedselbron zijn voor andere dieren.

Controleer daarom dagelijks de lokval.
Plaats alleen vallen die je dagelijks kan controleren en op mooie dagen waarop veel insecten vliegen zelfs 2 keer per dag, zodat je bijvangst kan laten ontsnappen. Ergens een lokval zetten en maar 1 keertje per week gaan kijken, dat is niet de bedoeling omdat tegen dan de ‘bijvangst’ al dood is of niet in staat een nest te stichten.

Niet selectieve vangst Aziatische hoornaar
Niet selectieve vangst Aziatische hoornaar: Te vermijden!!!

Rapporteer de vangst!

Rapporteer onmiddellijk elke vangst! Zo kan iedereen zien waar er een grotere concentratie van gevangen koninginnen is zodat er op die plek meer vallen kunnen bijgeplaatst worden. Dit is heel typisch op plaatsen waar het najaar ervoor de nesten niet gevonden en dus niet verdelgd zijn. Het snel detecteren van die hotspots kan er voor zorgen dat we exponentiële groei tegenhouden.

Rapportering vangst koninginnen Aziatische hoornaars
Rapportering vangst koninginnen Aziatische hoornaars. bron: https://www.az-ho.be/schoten/kaart_vallen.html

De prachtige kaart van het dashboard uit Schoten laat duidelijk zien dat de aantallen koninginnen gevangen in de rechterbovenhoek veel hoger zijn dan in de andere vakjes.

Is er wetenschappelijk bewijs dat springtrapping werkt?

Een bewijs leveren voor een bepaalde verdelgingsmethode gaat altijd een probleem vormen en waarschijnlijk gaan we dat nooit mogen verwachten.
Wanneer we ‘alleen springtrappen’ willen vergelijken met bijvoorbeeld ‘alleen nestverdelging’, dan moeten 3 identieke regio’s vinden die starten met een identieke verspreiding van Aziatische hoornaars, waarbij we in regio 1 alleen methode 1 doen, in regio 2 methode 2 en regio 3 is de controlegroep, waar we niets doen. Je voelt al aan dat dat in de natuur niet werkt. Trouwens we weten al dat het weer de grootste invloed heeft op de ontwikkeling van deze exoot. Een zeer stevige lokale hagelbui kan in staat zijn om bijna een hele populatie te verdelgen omdat de nesten hoog in de boomtoppen zo zwaar beschadigd zijn dat van reproductie geen sprake meer is.

…maar gelukkig zijn er wel héél veel casestudies en kleine lokale experimenten.
Gelukkig zijn er tal van experimenten gebeurd waaruit wel degelijk de consensus is voortgekomen die geleid heeft tot het Franse plan. Inderdaad, In maart 2025 heeft de Franse senaat dan eindelijk een nationaal plan goedgekeurd tegen de hoornaar met gele poten. Inderdaad, zowel in Frankrijk als in Groot-Brittannië wordt ‘Aziatische’ weggelaten en vervangen door ‘gele poten’ om de herkenning van de soort te vergemakkelijken en verwarring met de Europese hoornaar te vermijden.
Dit Franse plan, ofte ‘Plan national de lutte contre le frelon asiatique à pattes jaunes’ stoelt op 2 pijlers:

  1. Verdelgen van nesten in de zomer en in de herfst.
  2. Zeer selectieve en zeer gerichte springtrapping

En deze experimenten worden gretig in Vlaanderen gerepliceerd, waarbij de case van Wijnegem op deze site al beschreven is.

Meer lezen op dit artikel van Vespabusters over aanbevelingen actieve bestrijding.

link naar het Franse Plan national de lutte contre le frelon Asiatique hier: https://fredon.fr/actualites-france/nouveau-plan-national-de-lutte-contre-le-frelon-asiatique-pattes-jaunes